పుస్తకం తెరిచి లోపలి పేజీల్లో కథ చదువుతాం. కానీ కేంబ్రిడ్జ్‌లోని ఒక పాత రిజిస్టర్‌కు కవర్‌గా వాడిన పదార్థంపైనే మరో కథ రాసి ఉంది. మడతలు, కుట్టు వల్ల ఆ రాతంతా సులభంగా కనిపించదు. దాన్ని చదవడానికి కవర్‌ను విడదీస్తే దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది.
అది మెర్లిన్, కింగ్ ఆర్థర్‌కు సంబంధించిన మధ్యయుగ రాతప్రతి భాగం. దాన్ని మరో పుస్తకానికి బైండింగ్‌గా ఉపయోగించారు. కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ లైబ్రరీలో 2019లో గుర్తించిన ఈ భాగం గురించి, డిజిటల్ పరిశీలన అనంతరం విశ్వవిద్యాలయం 25 మార్చి 2025న వివరాలు వెల్లడించింది. కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం
ఈ రాతప్రతి ప్రయాణం
- 13వ శతాబ్దం చివర–14వ శతాబ్దం ప్రారంభం: మెర్లిన్ కథ రాతప్రతి తయారీ.
- 16వ శతాబ్దం: రాతప్రతి భాగాన్ని రిజిస్టర్ బైండింగ్‌గా పునర్వినియోగం.
- 2019: కేంబ్రిడ్జ్ యూనివర్సిటీ లైబ్రరీలో గుర్తింపు.
- 25 మార్చి 2025: డిజిటల్ పరిశీలన వివరాలపై విశ్వవిద్యాలయ ప్రకటన.
పాత రచనను కవర్‌గా ఎందుకు వాడారు?
ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం అప్పటి పుస్తక తయారీలో ఉంది. పాత రాతప్రతులను ముక్కలుగా చేసి కొత్త పుస్తకాల బైండింగ్‌లో ఉపయోగించే పద్ధతి ఉండేది. దెబ్బతిన్నవి, ఉపయోగం తగ్గినవీ అందుకు పనికొచ్చేవి. పార్చ్‌మెంట్ అనేది రాయడానికి అనువుగా తయారుచేసిన జంతు చర్మం. అది బలంగా ఉండటం, కొత్తగా తయారుచేయడానికి ఖర్చవడం వల్ల పాత ముక్కలను తిరిగి ఉపయోగించేవారు. WashU Libraries
అంటే ఒకప్పుడు కథను మోసిన అదే పదార్థం, తర్వాత మరో పుస్తకాన్ని కలిపి ఉంచే పనికి వచ్చింది.
దొరికింది పూర్తి పుస్తకమా?
కాదు. ఇది Suite Vulgate du Merlin అనే పాత ఫ్రెంచ్ రచనకు చెందిన భాగం. కేంబ్రిడ్జ్ డిజిటల్ హ్యుమానిటీస్ ప్రాజెక్టు దీన్ని ఒక ‘బైఫోలియం’గా పేర్కొంటుంది—మధ్యలో కలిసివున్న రెండు పత్రాలు; వాటి ముందు, వెనుక కలిపి నాలుగు పేజీలు. పూర్తి గ్రంథం దొరికిందనే అర్థం కాదు. ప్రాజెక్టు వివరాలు
రాతప్రతిలో ఉన్నవి ఆర్థర్ కథాచక్రానికి చెందిన సాహిత్య కథలు. వాటిని చారిత్రక సంఘటనలు జరిగినట్లు నిరూపించే రికార్డులుగా చదవకూడదు.
కుట్టును విప్పకుండానే చదవడం
బైండింగ్‌లో మడిచి, కుట్టిన భాగాన్ని బలవంతంగా విప్పితే దెబ్బతినవచ్చు. అందుకే పరిశోధకులు ప్రత్యేక చిత్రీకరణ, CT స్కానింగ్, డిజిటల్ నమూనాలతో దాన్ని పరిశీలించారు. భౌతికంగా మొత్తం విడదీయడానికి బదులుగా, డిజిటల్ రూపంలో తెరిచి చూడగలిగేలా పనిచేశారు. పరిశీలన వివరాలు — కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయం
దీనిని మనం కూడా కేంబ్రిడ్జ్ డిజిటల్ లైబ్రరీలో చూడవచ్చు. సేకరణలో రాతప్రతి చిత్రాలతో పాటు పుస్తకపు 3D నమూనా, వర్చువల్‌గా తెరిచి చూపించే రూపం ఉన్నాయి. రాతప్రతిని డిజిటల్‌గా తెరిచి చూపించే నమూనాను చూడండి.
కవర్ కూడా ఒక ఆధారమే
ఇలాంటి పునర్వినియోగాన్ని ‘బైండింగ్ వేస్ట్’ అంటారు. కొన్ని ముక్కలు కవర్‌పైనే కనిపిస్తాయి; మరికొన్ని పుస్తకం వెన్నుభాగం లోపల ఉంటాయి. అనేక మధ్యయుగ రాతప్రతుల భాగాలు ఇలా మరో పుస్తకంలో ఉపయోగించిన పదార్థంగానే మిగిలాయని ప్రిన్స్‌టన్ యూనివర్సిటీ లైబ్రరీ వివరిస్తుంది. బైండింగ్ వేస్ట్ సేకరణ
ఈ రిజిస్టర్‌లో రెండు విషయాలను చదవవచ్చు: రాతప్రతిలోని కథను, ఆ రాతప్రతిని తర్వాత ఎలా ఉపయోగించారనే విషయాన్ని. అందుకే దాన్ని కవర్ నుంచి బయటకు తీయడం ఒక్కటే లక్ష్యం కాలేదు. అది అమర్చిన తీరును కూడా కాపాడుతూ చదవగలగడం ఇక్కడ ప్రత్యేకత.
