కంటి చూపు స్పష్టంగానే ఉంది. చదవడంలో ఇబ్బంది లేదు. కళ్లలో నొప్పి కూడా లేదు.
అయితే కంటి లోపల అంతా ఆరోగ్యంగానే ఉందని చెప్పగలమా?
మధుమేహం ఉన్న కొందరిలో కంటి వెనుక భాగంలోని సూక్ష్మ రక్తనాళాలు దెబ్బతినడం ప్రారంభమైనా, మొదట్లో ఎలాంటి స్పష్టమైన లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. ఒకరోజు చూపులో మార్పు కనిపించేలోపు ఆ సమస్యను గుర్తించగలిగితే?
ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుకుతున్న వైద్య సాంకేతికతల్లో కృత్రిమ మేధస్సు (AI) కూడా ఒకటి. అయితే ఇది మీ సాధారణ సెల్ఫీని చూసి అన్ని కంటి వ్యాధులను కనిపెట్టే మాయా సాధనం కాదు. ప్రత్యేక రెటినా కెమెరా, ధృవీకరించిన AI వ్యవస్థ, సరైన వైద్య ప్రక్రియ కలిసి పనిచేసినప్పుడే ఇది ఉపయోగపడుతుంది.
ఇది ఎలా సాధ్యమైంది? అసలు పరిశోధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
చూపు బాగానే ఉన్నా సమస్య ఎలా ఉంటుంది?
మన కంటి వెనుక భాగంలో ఉండే కాంతిని గ్రహించే సున్నితమైన పొరను రెటినా (Retina) అంటారు. మనం చూసే దృశ్యాన్ని మెదడు అర్థం చేసుకోవడానికి అవసరమైన సంకేతాలుగా మార్చడంలో ఇది కీలకం.
మధుమేహం వల్ల రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయులు దీర్ఘకాలం అధికంగా ఉంటే రెటినాలోని చిన్న రక్తనాళాలు దెబ్బతినవచ్చు. రక్తనాళాలు బలహీనపడి ద్రవం లీక్ కావడం, చిన్న రక్తస్రావాలు, ఇతర మార్పులు ఏర్పడవచ్చు. ఈ పరిస్థితిని డయాబెటిక్ రెటినోపతి (Diabetic Retinopathy) అంటారు.
ఇందులో ఆసక్తికరమైన — కానీ అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన — విషయం ఏమిటంటే, ప్రారంభ దశల్లో చూపు సాధారణంగానే అనిపించవచ్చు. అమెరికా National Eye Institute కూడా ప్రారంభంలో లక్షణాలు లేకపోవచ్చని స్పష్టం చేస్తోంది. [1]
అందుకే లక్షణాలు కనిపించే వరకు వేచి ఉండకుండా, మధుమేహం ఉన్నవారు వైద్యులు సూచించిన కంటి పరీక్షలు చేయించుకోవడం అవసరం.
ఒక రెటినా ఫోటోను AI ఎలా చదువుతుంది?
మామూలు ఫోన్ కెమెరా ఫోటో కాదు. ఇందుకు కంటి వెనుక భాగంలోని రెటినాను చిత్రీకరించే ప్రత్యేక ఫండస్ కెమెరా (fundus camera) ఉపయోగిస్తారు.
ఆ చిత్రాల్లోని రక్తనాళాలు, చిన్న రక్తస్రావాలు, ఇతర గుర్తులను విశ్లేషించేందుకు నిర్దిష్ట వ్యాధి స్క్రీనింగ్ కోసం శిక్షణ పొందిన AI నమూనాను ఉపయోగించవచ్చు. ఇది వైద్యుడు తదుపరి పరీక్షలకు రిఫర్ చేయాలా అనే నిర్ణయానికి ఉపయోగపడే స్క్రీనింగ్ ఫలితాన్ని అందిస్తుంది.
ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి: స్క్రీనింగ్ ఫలితం, తుది వైద్య నిర్ధారణ రెండూ ఒకటే కావు. స్క్రీనింగ్‌లో అనుమానాస్పద ఫలితం వస్తే కంటి నిపుణుడి సమగ్ర పరిశీలన అవసరం కావచ్చు.
2018లో FDA ఎందుకు అనుమతి ఇచ్చింది?
అమెరికాలోని Food and Drug Administration (FDA) 2018 ఏప్రిల్ 11న IDx-DR అనే ప్రత్యేక స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన AI స్క్రీనింగ్ వ్యవస్థకు De Novo అనుమతి ఇచ్చింది. దీనినే తరువాత LumineticsCoreగా పిలుస్తున్నారు. [2]
ఈ వ్యవస్థ ఉద్దేశం మధుమేహం ఉన్న తగిన రోగుల్లో more-than-mild diabetic retinopathy — అంటే స్వల్ప స్థాయిని మించిన రెటినోపతి లేదా సంబంధిత మాక్యులర్ వాపు — ఉన్నదా అనే అంశాన్ని స్క్రీనింగ్ చేయడం.
ఇక్కడ autonomous AI అంటే అనుమతించిన ఆ ప్రత్యేక పనికి సంబంధించిన నిర్ణయాన్ని ప్రతి చిత్రాన్నీ ఒక వైద్య నిపుణుడు విడిగా చదవాల్సిన అవసరం లేకుండా వ్యవస్థ ఇవ్వగలదన్నమాట. అంతే తప్ప AI అన్ని కంటి వ్యాధులకు వైద్యుడిగా మారిందని కాదు.
900 మందిపై జరిగిన పరిశోధన ఏం చెప్పింది?
2018లో npj Digital Medicine జర్నల్‌లో ప్రచురితమైన పరిశోధన ఈ వ్యవస్థ పనితీరును పరిశీలించింది. అమెరికాలోని 10 ప్రాథమిక వైద్య కేంద్రాల్లో 900 మంది మధుమేహ రోగులు అధ్యయనంలో చేరారు. వారిలో 892 మంది పరీక్షా ప్రక్రియ పూర్తిచేయగా, 819 మంది ఫలితాలను పూర్తి స్థాయిలో విశ్లేషించగలిగారు. [3]
ఆ విశ్లేషణలో నమోదైన ముఖ్యమైన ఫలితాలు:
అధ్యయన ఫలితాలు ఒక చూపులో
| కొలమానం | ఫలితం | అర్థం |
|---|---|---|
| Sensitivity | 87.2% | అధ్యయనంలో నిర్వచించిన సమస్య ఉన్నవారిని సరిగ్గా గుర్తించే సామర్థ్యం. |
| Specificity | 90.7% | ఆ స్థాయి సమస్య లేనివారిని సరిగ్గా వర్గీకరించే సామర్థ్యం. |
| Imageability | 96.1% (819/852) | FPRC reference grading పూర్తయిన 852 మందిలో, AI వ్యాధి స్థాయికి సంబంధించిన స్క్రీనింగ్ ఫలితం ఇవ్వగలిగిన 819 మంది శాతం. ఇది diagnostic accuracy కాదు. |
ఈ శాతాలు ఈ నిర్దిష్ట వ్యవస్థ, అధ్యయన పరిసరాలు, more-than-mild diabetic retinopathy స్క్రీనింగ్ లక్ష్యం గురించి మాత్రమే చెబుతున్నాయి. AIకి 100% ఖచ్చితత్వం ఉందని, అన్ని కంటి వ్యాధులను గుర్తిస్తుందని అర్థం కాదు. [3]
అంతేకాదు, 900 మందందరిపై అదే పనితీరు శాతాలను లెక్కించలేదనే తేడా గమనించాలి.
2026లో వైద్య మార్గదర్శకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ఇది కేవలం 2018 నాటి ప్రయోగంగా మిగిలిపోలేదు.
American Diabetes Association (ADA) 2026 Standards of Care ప్రకారం, FDA అనుమతి పొందిన AI అల్గోరిథమ్‌లను ఉపయోగించే ధృవీకరించిన రెటినా స్క్రీనింగ్ కార్యక్రమాలు డయాబెటిక్ రెటినోపతి స్క్రీనింగ్ అందుబాటును మెరుగుపరచడానికి సముచితమైన వ్యూహాలు. అయితే చిత్రాలు సరిపోకపోయినా, అసాధారణ ఫలితం వచ్చినా కంటి నిపుణుడి పరిశీలన, తదుపరి చికిత్సకు రిఫరల్ అవసరం. [4]
ఈ మార్గదర్శకాలు LumineticsCore (మునుపటి IDx-DR), EyeArt, AEYE-DS వంటి FDA అనుమతులు పొందిన వ్యవస్థలను కూడా ప్రస్తావించాయి. కానీ ఎక్కడైనా ఏ AI యాప్‌నైనా ఉపయోగించవచ్చని దీని అర్థం కాదు. పరికరం, వైద్య వినియోగ పరిమితులు, స్థానిక అనుమతులు కీలకం. [4]
ముఖ్యంగా రెటినా ఫోటో ఆధారిత AI స్క్రీనింగ్ సమగ్ర కంటి వైద్య పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. [4]
అసలు రోగికి ఉపయోగం ఎక్కడ?
ప్రత్యేక కంటి వైద్య నిపుణులు అందుబాటులో లేని ప్రాంతాల్లో ఇది ఉపయోగపడే అవకాశం ఉంది. తగిన పరికరం, శిక్షణ పొందిన సిబ్బంది, వైద్య రిఫరల్ వ్యవస్థ ఉంటే కొన్ని స్క్రీనింగ్ పరీక్షలు ప్రాథమిక వైద్య కేంద్రాల్లోనే నిర్వహించవచ్చు.
అంటే ఒక వ్యక్తి సమస్య తీవ్రంగా మారే వరకు వేచి ఉండకుండా తదుపరి కంటి వైద్య పరీక్షకు వెళ్లే అవకాశం మెరుగవుతుంది.
అయితే AI స్క్రీనింగ్ అందుబాటులోకి రావడమే సరిపోదు. ఫలితం తరువాత రోగి వైద్యుడిని కలిశాడా? అవసరమైన చికిత్స అందిందా? పరికరం భిన్నమైన జనాభాల్లో కూడా నమ్మదగినదా? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు కూడా ముఖ్యం.
AI తప్పులు చేయగలదా?
అవును. కొన్నిసార్లు సమస్యను గుర్తించకుండా వదిలేయవచ్చు. మరోసారి సమస్య లేనప్పటికీ రిఫరల్ అవసరమని సూచించవచ్చు. చిత్రం నాణ్యత సరిపోకపోతే సరైన స్క్రీనింగ్ ఫలితం రాకపోవచ్చు.
అలాగే ఒకే AI వ్యవస్థను గ్లాకోమా, కంటిశుక్లం, అన్ని రకాల రెటినా సమస్యలు లేదా ఇతర శరీర వ్యాధులను గుర్తించే పరికరంగా ఊహించకూడదు. ప్రతి వినియోగానికి ప్రత్యేక పరిశోధన, అనుమతి అవసరం.
చూపులో ఆకస్మిక తగ్గుదల, కొత్తగా చాలా నల్ల మచ్చలు కనిపించడం, కాంతి మెరుపులు, తెర కప్పినట్టు చూపు తగ్గడం వంటి లక్షణాలు ఉంటే సాధారణ స్క్రీనింగ్ కోసం వేచి ఉండకుండా వెంటనే వైద్య సహాయం తీసుకోవాలి. [5]
మధుమేహం ఉన్నవారు ఇప్పుడు ఏం చేయాలి?
మీకు AI స్క్రీనింగ్ సేవ అందుబాటులో ఉందా అన్నదానికంటే ముఖ్యమైనది సమయానికి కంటి పరీక్ష చేయించుకోవడం.
ADA 2026 మార్గదర్శకాల్లో, టైప్ 2 మధుమేహం నిర్ధారణ సమయంలోనే సమగ్ర కంటి పరీక్షను; టైప్ 1 మధుమేహం ఉన్న పెద్దలకు వ్యాధి ప్రారంభమైన ఐదేళ్లలో మొదటి సమగ్ర కంటి పరీక్షను సూచించారు. తదుపరి పరీక్షల వ్యవధిని వ్యక్తిగత పరిస్థితి, గత పరీక్ష ఫలితాల ప్రకారం వైద్య నిపుణులు నిర్ణయిస్తారు. [4]
రక్తంలో గ్లూకోజ్, రక్తపోటు, కొలెస్ట్రాల్ నియంత్రణ కూడా కంటి ఆరోగ్య రక్షణలో ముఖ్యమైన అంశాలే. [1]
చివరగా: నిజమైన ఆవిష్కరణ ఏమిటి?
AIకు ఒక రెటినా ఫోటో చూపగానే అన్ని ఆరోగ్య రహస్యాలు తెలిసిపోతున్నాయన్నది ఈ కథ కాదు.
చూపు బాగానే ఉందని భావిస్తున్న ఒక మధుమేహ రోగికి, లక్షణాలు మొదలయ్యేలోపు అవసరమైన కంటి స్క్రీనింగ్ అందించి, తగిన సమయంలో కంటి నిపుణుడిని కలిసే అవకాశం కల్పించడమే ఈ సాంకేతికతలోని అసలు ఆశాజనక అంశం.
ఆ అవకాశాన్ని నిజంగా ఉపయోగకరమైన వైద్య సేవగా మార్చేది మాత్రం సరైన ఆధారాలు, బాధ్యతాయుతమైన వినియోగం, వైద్యుల పర్యవేక్షణ, రోగి ఫాలోఅప్.
పరిశోధన ఆధారాలు / References
- US National Eye Institute (NEI) — Diabetic Retinopathy: https://www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/diabetic-retinopathy
- US FDA, De Novo Decision DEN180001 — IDx-DR; decision dated 11 April 2018: https://www.accessdata.fda.gov/scripts/cdrh/cfdocs/cfPMN/denovo.cfm?ID=DEN180001
- Abràmoff MD et al. (2018), npj Digital Medicine — Pivotal trial of an autonomous AI-based diagnostic system for detection of diabetic retinopathy in primary care offices. DOI: https://doi.org/10.1038/s41746-018-0040-6
- American Diabetes Association Professional Practice Committee (2026), Diabetes Care — 12. Retinopathy, Neuropathy, and Foot Care: Standards of Care in Diabetes—2026. DOI: https://doi.org/10.2337/dc26-S012
- US National Eye Institute (NEI) — Retinal Detachment warning signs: https://www.nei.nih.gov/eye-health-information/eye-conditions-and-diseases/retinal-detachment
Greenway India — సంపాదకీయ గమనిక
ప్రపంచవ్యాప్తంగా వైద్యరంగంలో చోటుచేసుకుంటున్న శాస్త్రీయ పరిశోధనలు, కొత్త ఆవిష్కరణలు, సాంకేతిక పురోగతిని విశ్వసనీయ ఆధారాలతో పాఠకులకు అర్థమయ్యేలా అందించడమే Greenway India ప్రధాన ఉద్దేశం. అధ్యయన ఫలితాలను వాటి పరిమితులతో సహా వివరించడం, ఆశాజనక పురోగతిని అతిశయోక్తి లేకుండా మీ ముందుంచడం మా సంపాదకీయ విధానం.
వైద్యపరమైన గమనిక: ఈ కథనం సాధారణ సమాచారం, అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వ్యక్తిగత వైద్య సలహా, పరీక్ష, వ్యాధి నిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. కంటి సమస్యలు, మధుమేహ పరీక్షలు లేదా చికిత్స నిర్ణయాల కోసం అర్హత కలిగిన వైద్య నిపుణుడిని సంప్రదించండి. ఆకస్మికంగా చూపులో మార్పులు వస్తే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందండి.
